Τα χειροποίητα σουκατζάν της Γιοκόσουκα

Ένα από τα πράγματα που ανακάλυψα πηγαίνοντας στη Γιοκόσουκα ήταν ότι είναι η πατρίδα του “σουκατζάν” (スカジャン). Τα σουκατζάν είναι πανωφόρια σε στυλ bomber jacket, από μεταξωτά πολύχρωμα υφάσματα και έντονα κεντημένα σχέδια με θέμα την ιαπωνία και την ιαπωνική καλλιτεχνική παράδοση. Στα αγγλικά συχνά αποκαλούνται souvenir jackets, επειδή είναι ακριβώς αυτό, σουβενίρ των Αμερικανών φαντάρων μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, για να θυμούνται τις μέρες τους στην Ιαπωνία. Ο θρύλος λέει ότι οι φαντάροι επαναχρησιμοποιούσαν τα υφάσματα από αλεξίπτωτα για να φτιάξουν αυτά τα πανωφόρια και ζητούσαν από ντόπιους ράφτες να τα διακοσμούσαν είτε με θέματα σχετικά με τον πόλεμο ή με μοτίβα όπως αετούς, τίγρεις και δράκους. Επειδή ακριβώς στην περιοχή της Γιοκόσουκα βρίσκεται η μεγαλύτερη υπερπόντια αμερικανική ναυτική βάση, είναι το μέρος όπου πρωτοεμφανίστηκαν. Το λέει και το όνομα: (Yoko)suka + jum(pers) = sukajan.

Μοντέρνα σουκατζάν με χαρακτήρες από το ανιμέ One Piece και το Godzilla στο μωλ Coaska

Σύντομα, οι ατίθασοι νεολαίοι της περιοχής της Γιοκόσουκα αποφάσισαν να υιοθετήσουν το στυλ, ως κομμάτι του στυλ Sukaman (Yokosuka Mambo). Άρχισαν να γίνονται δημοφιλή μετά την ιαπωνική ταινία του 1961 Pigs and Battleships (άλλο ένα πράγμα που υπάρχει σε αφθονία στη Γιοκόσουκα). Η μαγεία του σουκατζάν βασίζεται στο ότι συνδυάζει λεία μεταξωτά υφάσματα με άγριες, πολύχρωμες, τραχιές στην υφή απεικονίσεις, δημιουργώντας μια χαοτική αντίθεση. Οι ντόπιοι ράφτες άρχισαν να φτιάχνουν όλο και περισσότερα σχέδια και να ειδικεύονται στην τέχνη του σουκατζάν. Το πιο παλιό μαγαζί της περιοχής που παραμένει μέχρι σήμερα είναι το Prince, με πλήρες όνομα プリンス商会ヨコスカジャンパー専門店, δηλαδή κατάστημα με πανωφόρια της Γιοκόσουκα κατ’ αποκλειστικότητα. Το κατάστημα ιδρύθηκε πράγματι λίγο μετά τον πόλεμο, το 1947, και βρίσκεται στη μέση του δρόμου Dobuita, τον αμερικάνικο δρόμο της Γιοκόσουκα.

Σκηνή από την ταινία Pigs and Battleships του 1961 όπου ο ήρωας φορά σουκατζάν

Μπαίνοντας στο μικρούλικο μαγαζί, δεν είναι παρά ένα δωμάτιο όλο κι όλο, βλέπει κανείς όλα τα σχέδια τους απλωμένα, και στη γωνία μια γιαγιά να ράβει. Δίπλα από το ταμείο υπάρχει η φωτογραφία ενός κυρίου, που όπως μας ενημερώνει η μεσήλικη υπάλληλος, είναι ο μπαμπά της, αυτός που έφτιαξε το μαγαζί. Η ίδια με πληροφορεί ότι στο δικό τους μαγαζί χρησιμοποιούν μόνο σατέν μετάξι, με κάποια κομμάτια διαθέσιμα σε βελουτέ. Εκεί βρίσκεται η διαφορά με τα υπόλοιπα σουκατζάν που θα βρει κανείς στην περιοχή ανεξαρτήτως τιμής πώλησης: δεν είναι φτιαγμένα στην Ιαπωνία από γιαγιάδες, είναι φτιαγμένα στην Κίνα από μηχανές σε εργοστάσια, από υφάσματα με πολυεστέρα. Στο Prince και 2-3 ακόμα μαγαζιά στη γειτονιά, όλα τα μέρη του σουκατζάν από το κόψιμο μέχρι το κέντημα είναι φτιαγμένα στο χέρι. Ακριβώς επειδή το μαγαζί ξεκίνησε για να ικανοποιήσει τη ζήτηση από Αμερικανούς στρατιώτες, τα πατρόν τους είναι προσαρμοσμένα σε αμερικάνικα μεγέθη, αντί για τα ασιατικά μεγέθη των κινέζικων εργοστασίων. Ωστόσο, με την καλπάζουσα υπογεννητικότητα της Ιαπωνίας και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό, η τέχνη της ραφής τους τείνει να εκλείψει.

Η είσοδος του Prince
Πανώ στο δρόμο Dobuita

Ένα καλό σουκατζάν είναι φτιαγμένο κατά παραγγελία, μπορείς να προσαρμόσεις το μέγεθος, να διαλέξεις χρώματα και σχέδια και τελικά χρειάζονται 2 με 3 μήνες για να παραλάβεις το έτοιμο προϊόν. Οι τιμές ξεκινούν από 25.000 ιαπωνικά γιέν μετά φόρου, ενώ η τιμή αυξάνει ελαφρώς για μεγέθη LL και πάνω. Κάποια από τα σχέδιά τους ήταν επετειακά, για τα 50 χρόνια του καταστήματος, ενώ κάθε ένα φέρει την υπογραφή Prince Co. Εγώ διάλεξα κάποιο απ’ αυτά που είχαν ήδη έτοιμα στο κατάστημα, επειδή έτυχε και ήταν ακριβώς αυτό που ήθελα. Συγκεκριμένα, διάλεξα ένα σκούρο πράσινο τζάκετ με χλωμό χρυσό στα μανίκια και κέντημα με ερωδιό (λέγεται τσούρου στα ιαπωνικά) που γράφει επάνω Yokosuka, αντί για το γενικότερο Japan, ώστε να μου υπενθυμίζει συγκεκριμένα αυτή την όμορφη γειτονιά. Η ιδιοκτήτρια με ενημέρωσε ότι αν το προσέξω σωστά, θα μπορώ να το φοράω για τα επόμενα 20 χρόνια. Για να δούμε λοιπόν!

Σουκατζάν με ερωδιό
Επετειακό σουκατζάν με δράκο

Διάβασε περισσότερα για τη Γιοκόσουκα εδώ:

3 thoughts on “Τα χειροποίητα σουκατζάν της Γιοκόσουκα

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: