belleelene

Η Μπολόνια που λέτε, είναι η πρωτεύουσα της επαρχίας Εμίλια-Ρομάνια και ένας πολύ κεντρικός κόμβος στη μέση της Ιταλίας. Είναι γνωστή για τη βιομηχανική της παράδοση και το πανεπιστήμιο, που είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο φημισμένα. Το οφθαλμοφανές χαρακτηριστικό της είναι οι ατέλειωτες σειρές από αψίδες που στεγάζουν τα πεζοδρόμια, οι οποίες αποκαλούνται portici. Καλό θα είναι, πριν πας εκεί να διαβάσεις την “Κόκκινη Τέντα της Μπολόνια“, αφού ο Τζον Μπέρτζερ έχει χωρέσει όλη την ψυχή της πόλης σε ένα τόσο δα βιβλιαράκι.

Με το λάπτοπ ανά χείρας περπατούσα από γειτονιά σε γειτονιά, με συχνές στάσεις κάθε φορά που έβλεπα κάποιο αξιολάτρευτο μαγαζάκι. Το ιστορικό κέντρο της πόλης το καταλαβαίνεις όταν φτάσεις στους δύο πύργους, που γέρνουν ελαφρώς προς τη μεριά της Πιάτσα Μαγγιόρε. Αφιέρωσα ένα ολόκληρο απόγευμα στο αρχαιολογικό μουσείο, που έχει μια από τις μεγαλύτερες συλλογές με ετρούσκικα, ρωμαϊκά και αιγυπτιακά εκθέματα. Σαν πιστή πεζοπόρος, έκανα το προσκύνημα από το κέντρο της πόλης μέχρι την εκκλησία San Luca στα προάστια της πόλης, διασχίζοντας ατέλειωτα διαδοχικά portici (είναι 15 χιλιομετράκια από το κέντρο, γεμάτα σκαλιά στο τέλος – η διαδρομή εδώ).

Όσο για το φαγητό, το πρόγραμμα ήταν σαφές: εσπρέσσο στο πόδι στο Caffè Terzi, σάντουτς με μορταδέλα στο La Prosciutteria, απεριτίφ στο Fabrik, τορτελίνια σούπα στο Tamburini, πανετόνε για το δρόμο (πλησίαζαν χριστούγεννα) στο Fabbri Negozio. Κάθε βράδυ ανελλιπώς, αγρυπνία με κοκτείλ στο Guero – οπωσδήποτε στη μπάρα. Ειλικρινά, ένιωσα μια ζεστασιά και μια οικειότητα σαν να πήγα στην Πάτρα, φοιτητές, μπύρες και και αφίσες παντού. Όλοι ήταν φιλικοί και ήταν αρκετά εύκολο να πιάσεις ψιλοκουβέντα, κάτι που έχει τη σημασία του όταν ταξιδεύεις μόνος.

Κατευθυνόμενη προς το βορρά έκανα ενα συνδυαστικό combo Πάρμα με Μόδενα. Την Πάρμα την ξέρει μέχρι και η γιαγιά μου λόγω της παρμεζάνας. Νααα τα τρίγωνα κουτιά δεκάχρονης ωρίμασης, νααα και το κόστος ανά 100 γρ. στην κοιτίδα του τυριού. Άφησα ένα νεφρό στο Antica Salumeria Alimentaria Rastelli, αλλά πήρα επιπλέον κάτι πεντανόστιμα κριτσίνια ελιάς μήπως και κλείσει η τρύπα στο πορτοφόλι – that’s girl math for you.

Το ιστορικό κέντρο περπατιέται πολύ ευχάριστα (η διαδρομή μου εδώ) σε αυτή την πόλη προπύργιο των παρτιζάνων, που έκαναν αστική επανάσταση χτίζοντας χαρακώματα από καναπέδες στο Oltretorrente. Από χρώματα, άλλο τίποτα: το βαπτιστήριο της Πάρμα με ροζ μάρμαρο, τοίχοι στο χαρακτηριστικό κίτρινο της Πάρμα το Giallo Parma και το αναγεννησιακό ξύλο του θεάτρου Farnese. Α, λέγεται ότι το Teatro Regio της πάρμα έχει κοινό καλύτερα ενημερωμένο από αυτό της Σκάλας του Μιλάνου – άρα και εξαιρετικές οπερατικές παραγωγές.

Σειρά έχει το σπίτι του Φερράρι και του Παβαρόττι, το καταφύγιο των επαναστατών της μπριγάδας Garibaldi, η Μόδενα. Πέρασα την ώρα μου περπατώντας (η διαδρομή εδώ) και χαζεύοντας πίνακες και διακοσμητικά στο παζάρι της μεγάλης πλατείας, μέχρι να καταλήξω στα ντελικατέσεν να διαλέγω το πιο αρωματικό μπαλσάμικο ξύδι. Η Μόδενα έχει διάφορα αξιόλογα αρχιτεκτονικά μνημεία όπως τον πύργο Torre Ghirlandina, όπου βρίσκεται ο κλεμμένος κουβάς που έφεραν οι Μοδένοι από την Μπολόνια μετά τη μάχη του Zappolino.

Στην Φερράρα πρόλαβα να αφιερώσω μόνο ένα βράδυ. Είχα αργήσει όποτε περπατώντας γοργά (η διαδρομή εδώ) πρόλαβα να δω μόνο την τάφρο έξω από το κάστρο των Este και να κάτσω σε ένα παππουδοκαφέ για το κλασσικό μου απερολάκι. Αρχιτεκτονικά, είχε μεγάλο ενδιαφέρον η υφή του εξωτερικού τοίχου του Palazzo dei Diamanti, ενώ απέναντι στο πανεπιστήμιο έχει συνήθως κάποια όμορφη δωρεάν έκθεση. Δεκέμβρης γαρ, είχε μια τιρολέζικη χριστουγεννιάτικη αγορά μπροστά απ΄ το Duomo di San Giorgio. Το τοπικό φαγητό είναι τα Cappellacci di Zucca, δηλαδή φρέσκα ζυμαρικά με γέμιση από κολοκύθα.

Στο δρόμο για το εξωτερικό (δηλαδή το κρατίδιο του Σαν Μαρίνο), έπρεπε να περάσω από το λιμάνι του Ρίμινι. Απ’ τη μία η πλατεία των Μαλατέστα με τις γωνίες της που ουρλιάζουν Federico Fellini, από την άλλη οι σύγχρονες τοιχογραφίες στην γειτονιά του San Giuliano στην αντίπερα όχθη του ποταμού διασχίζοντας τη γέφυρα Ponte di Tiberio e di Augusto. Έφαγα piadina romagnola με squacquerone και προσούτο, το ψωμί της cucina povera που είναι κάτι ανάμεσα σε τηγανόψωμο και πεϊνιρλί.

Στο Ρίμινι λιακάδα, στο Σαν Μαρίνο μια ομίχλη να μη βλέπεις ούτε τη μύτη σου. Θα μου πεις είναι άλλη χώρα, και δίκιο θα χεις, απλά αυτή η χώρα είναι μικρότερη και απ’ τα Πατήσια όπως το κόβω (η διαδρομή μου εδώ). Ως δημοκρατία υφίσταται από το 301 μ.Χ. και όλο αυτό οφείλεται στον ομώνυμο άγιο που τύγχανε να είναι εξαιρετικός λιθοξόος και τα έβαλε με τα βράχια. Το όρος Τιτάνας, από τύχη και αντικρουόμενα συμφέροντα κατέληξε αυτόνομο και ανεξάρτητο, και κατ’ επέκταση τελωνειακός παράδεισος για αρώματα και όπλα για τους Ιταλούς.

Βέβαια όλο αυτό μάλλον είχε νόημα 20 χρόνια πριν, τώρα φαίνεται σαν θέρετρο που κατέληξε σκιά του πρότερου εαυτού του. Προσωπικά, κρατάω το ότι το κάστρο του Σαν Μαρίνο έχει τρεις πύργους (Guaita, Cesta, Montale), ενώ στη γέφυρα Passo delle Streghe, που προσεγγίζει τον δεύτερο πύργο, χόρευαν οι μάγισσες κάτω από την πανσέληνο στο Μεσαίωνα. Δεν έχεις και πολλά να κάνεις σε ένα τόσο μικρό μέρος, οπότε έκλεισα ένα συνδυαστικό εισιτήριο για όλα τα περίεργα μουσεία που έχουν στήσει και εννοείται πήρα συλλεκτική σφραγίδα εισόδου συν γραμματόσημο για το διαβατήριό μου (έναντι αντιτίμου, φυσικά). Πάνω από το ένα πάρκινγκ υπάρχει ένα όμορφούτσικο αναρριχητικό πεδίο, και η τοπική μπύρα είναι μάλλον η χειρότερη που έχω δοκιμάσει στη ζωή μου.

Ναι αλλά η Βενετία; Το κοντινότερο που μπορούσα να κάνω ήταν η Βερόνα, το σπίτι του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, η οποία άνηκε στο Βένετο (η διαδρομή εδώ). Εδώ ήταν το μόνο μέρος που είδα τον κλασσικό, ενοχλητικό, μαζικό τουρισμό, δε θα πω ψέματα. Ορδές θειάδων από την Ασία χούφτωναν το άγαλμα της καημένης της Ιουλιέτας για μια φωτογραφία. Όλη η πόλη είναι τριανταφυλλένια, κάτι το οποίο οφείλεται ισόποσα στο ροζ του ρομαντισμού και το ροζ της ασβεστολιθικής πέτρας Rosso Verona.

Με τρεις λέξεις