belleelene

Η αξία της Ναγκόγια βασίζεται στο χώρο που έδωσε στην βιομηχανία της Ιαπωνίας να ανθίσει. Σήμερα θα δούμε δυο από τις μεγαλύτερες εταιρίες της, τη Νοριτάκε και την Τογιότα.

Διάβασε το πρώτο μέρος της εκδρομής εδώ.

Το μακρυνό 1876, οι αδερφοί Μοριμούρα στην Νέα Υόρκη έκαναν εισαγωγές πορσελάνης και άλλων ειδών από την Ασία. Αυτοί και άλλοι έμποροι είχαν αγχωθεί ότι υπήρχαν σημαντικές εξαγωγές κεφαλαίου από την Ιαπωνία, πότε θα προσπαθούσαν να έφερναν ξένο συνάλλαγμα πίσω. Το 1904 ιδρύθηκε η ομώνυμη εταιρία στο χωριό Νοριτάκε, λίγο έξω από τη Ναγκόγια, η οποία θα επιχειρούσε να φτιάξει πορσελάνες δυτικού τύπου, ώστε να τις εξάγει. Τους πήρε δέκα χρόνια να τα καταφέρουν, ξεκινώντας με ένα πιάτο. Στην ιαπωνική κουλτούρα, το κάθε κομμάτι του σερβίτσιου μπορεί να είναι λίιιγο διαφορετικό, αλλά όλα λαμβάνουν εξίσου αγάπη από τον ιδιοκτήτη τους. Στη δύση όμως, έπρεπε κάθε πιάτο να είναι ολόιδιο με τα υπόλοιπα του σετ, και αυτό δυσκόλευε την παραγωγή. Το άλλο πρόβλημα ήταν ότι δεν μπορούσαν με τίποτα να φτιάξουν επίπεδη τη βάση του πιάτου, ώσπου βοήθησε από μηχανής θεός. Ένας εργάτης, θες από απροσεξία, θες απ’ τα νεύρα του έσπασε το γαλλικό πιάτο δείγμα που είχαν. Τότε, ανάμεσα στα σπασμένα κομμάτια, είδε ότι το κέντρο του πιάτου ήταν αρκετά πιο παχύ απ’ ότι νόμιζαν και αυτός ήταν ο λόγος της αποτυχίας τους. Ωστόσο, δυο δεκαετίες μετά, είχαν ήδη στήσει γραμμή παραγωγής και είχαν γίνει σημαντικός παίκτης στην αγορά. Τα σερβίτσια από το Νοριτάκε έγιναν δημοφιλή και είναι πλέον συλλεκτικά βιντατζ κομματια, επειδή η κατασκευή και η διακόσμηση γινόταν με το χέρι και συχνά με σημαντική ποσότητα χρυσού. Πλέον, η εταιρία έχει επεκταθεί και φτιάχνει τα πάντα, από ειδικούς τροχούς λείανσης μέχρι οθόνες, οδοντικές θήκες, κράνη και πλέξιγκλας.Είναι σημαντικός προμηθευτής υλικών και εργαλείων επεξεργασίας ακριβείας σε άλλες μεγάλες εταιρίες, όπως εταιρίες ημιαγωγών και ηλεκτρονικών.

Ο κήπος Νοριτάκε κοντά στον κεντρικό σταθμό της Ναγκόγια είναι ό,τι πρέπει για μια ευχάριστη πρωινή βόλτα. Οι πρώην εγκαταστάσεις του παλιού εργοστασίου βρίσκονταν σε κτίρια κατασκευασμένα με βρετανικού τύπου κόκκινο τούβλο, υλικό που ακόμη και σήμερα κάνει μεγάλη εντύπωση στους Ιάπωνες (βλ. τις τούβλινες εμπορικές αποθήκες στην Γιοκοχάμα). Τα κτίρια έχουν γίνει καταστήματα και μουσεία, ενώ οι υψικάμινοι που χρησιμοποιούνταν στις κατεργασίες είναι πλέον καλυμμένες με κισσούς μέχρι επάνω.

Το δεύτερο διπλανό χωριό ήταν η Τογιόντα (με -ντα). Σας θυμίζει κάτι το όνομα; Είναι η έδρα της γνωστής βιομηχανίας αυτοκινήτων. Εδώ ιδρύθηκε, αρχικά ως εταιρία κλωστουφαντουργιας. Γεννημένος στο σημερινό νομό Σιζουόκα, ο Σακίτσι Τογιόντα (豊田 佐吉) απέκτησε πατέντες και ξεκίνησε τον κολοσσό, φτιάχνοτας τον πιο αποδοτικό μέχρι τότε αυτόματο αργαλειό. Ως γιος μαραγκού, έβλεπε τη μητέρα του να περνά ώρες πάνω στον αργαλειό και θέλησε να αυτοματοποιήσει τη δουλειά της.

Αρχικά, έφτιαξε έναν αυτοματισμό που επέτρεπε το χειρισμό του αργαλειού με το ένα χέρι. Κάποιοι τον κορόιδεψαν γιατί “και πάλι πρέπει να είσαι πάνω στον αργαλειό, και τι να κάνεις το δεύτερο χέρι, να κάθεται;”. Όμως ο Σακίτσι επέμεινε, μέχρι που εφηύρε ένα πλήρως αυτοματοποιημένο μοντέλο. Οι αργαλειοι εξελίχτηκαν, πήραν πατέντες και τους πούλησαν στους Αμερικανούς. Ο Σακίτσι με την αξιοσημείωτη συμβολή του είναι ένας από τους 10 πιο σημαντικούς εφευρέτες της Ιαπωνίας.

Μια από της ιδέες του ήταν και το σχήμα των “Πέντε γιατί”. Όταν εμφανίζεται ένα πρόβλημα, τότε πρέπει να ρωτήσεις πέντε φορές γιατί συνέβη και μετά να δημιουργήσεις ένα σύστημα για να το αποτρέψεις από το να ξανασυμβεί. Η έννοια αυτή χρησιμοποιείται ακόμα στις μεθοδολογίες lean για την επίλυση προβλημάτων και τη βελτιστοποίηση διαδικασιών. Αυτή η ιδέα πάει χέρι με χέρι με την ιδέα της αυτονόμησης (自働化 – τζιντόκα) της γραμμής παραγωγής, ώστε να υπάρχει άμεση ανθρώπινη παρέμβαση όταν εμφανίζεται κάποιο σφάλμα. Στη συνέχεια το σφάλμα διορθώνεται, ενώ τοποθετούνται συστήματα “αποφυγής λαθών”, το λεγόμενο πόκα-γιόκε (ポカヨケ). Ο αρχικός όρος ήταν μπάκα-γιόκε, δηλαδή αποφυγή χαζομάρας, αλλά το άλλαξαν για να ακούγεται πιο ήπιο. Και οι δύο έννοιες χρησιμοποιήθηκαν στο Toyota Production System (TPS), έργο του Σιγκέο Σίνγκο.

Η σχέση με το νομό Αΐτσι και τη Ναγκόγια εμφανίστηκε όταν ο Σακίτσι αποφάσισε να μείνει με ένα θείο του στην πόλη Τογιοχάσι και από εκεί συνέχισε τις έρευνές του για αυτοματισμούς. Ο πρωτότοκος γιος του, ο Κιιτσίρο, πήγε στην Αμερική, εντυπωσιαστηκε από την τεχνολογική πρόοδο, γύρισε, και έφτιαξε την αυτοκίνητοβιομηχανια από το μηδέν το 1936. Το μοντέλο Α1 ήταν το πρώτο του υλοποιημένο σχέδιο. Η μηχανή ήταν βασισμένη σε σχέδιο της Σεβρολέ, το σασί της Φόρντ και το στυλιζάρισμα από μια Κράισλερ. Ο ίδιος ο Κιιτσίρο οδήγησε ένα από τα πρώτα δείγματα του μοντέλου στην κηδεία του πατέρα του ως φόρο τιμής.

Παρόλο που υπήρχαν πολλές δυσκολίες λόγω πολέμου, κατοχής και έλλειψης υλικών, ο Κιιτσίρο πίστευε ότι η παραγωγή επιβατικών αυτοκινήτων θα συμβάλει σημαντικά στη μεταπολεμική ανάπτυξη της χώρας. Πράγματι, η επιτυχία άρχισε να διαγράφεται με τη δημοφιλία ενός μοντέλου με καρότσα, τύπου αγροτικού, το οποίο βοήθησε στην ανοικοδόμηση της Ιαπωνίας. Ίσως σε αυτό να έπεξε ρόλο και η αλλαγή του ονόματος της εταιρίας από Τογιόντα σε Τογιότα. Ο ήχος του ιδεογράμματος 田 μπορεί να είναι είναι είτε -ντα είτε -τα, ανάλογα με την προηγούμενη συλλαβή. Ο Κιιτσίρο προτίμησε το δεύτερο, επειδή τότε η λέξη θα γραφόταν με 8 κινήσεις στο αλφάβητο κατακάνα ως トヨタ, με τον αριθμό οκτώ να θεωρείται τυχερός στην ιαπωνική κουλτούρα.

View this post on Instagram

A post shared by belleelene (@foxinjp)

Όλα αυτά τα έμαθα στο μουσείο βιομηχανίας και τεχνολογίας της Τογιότα (Toyota Commemorative Museum of Industry and Technology), κοντά στο κέντρο της Ναγκόγια. Είχε τόσα τεράστια μηχανήματα σε λειτουργία το μουσείο, που δεν πρόλαβα να μελετήσω ούτε τα μισά. Παντού κουμπάκια και άπειρος θόρυβος! Είχε και ρομπότ ορχήστρα, αλλά και ένα επίσημο εστιατόριο.

Η περιήγησή μου στη Ναγκόγια έκλεισε με μια επίσκεψη σε έκθεση μικρών καλλιτεχνών με θέμα, τι άλλο, τα αυτοκίνητα και της μηχανές. Δεν είναι τυχαία το Αΐτσι η μάνα όλης της βαριάς βιομηχανίας της Ιαπωνίας, από αυτοκίνητα μέχρι από αεροπλάνα και διαστημικούς πυραύλους. Η μανία με τις μηχανές καύσης είναι τέτοια, που χρειάζεται παράδειγμα για να γίνει αντιληπτή. Ένας από τους πιο συμπαθείς βουδιστές παπάδες o @shikou_hayashi, με αρκέτα σέξυ σφραγίδες γκοσουίν, παράλληλα με τα θρησκευτικά του καθήκοντα, ποστάρει συνεχώς για μηχανές.

View this post on Instagram

A post shared by 浄泉寺住職・林　志宏 (@shikou_hayashi)

Αυτό ήταν ένα μόνο μέρος της βιομηχανικής ιστορίας της Ναγκόγια. Πείτε μου πώς σας φάνηκε η εκδρομή στα σχόλια. Αν σας άρεσε αυτό το blog, διαδώστε το στους φίλους σας. Για να μην χάνετε κανένα άρθρο, μπορείτε να με ακολουθήσετε στο facebook ή το instagram. Τα λέμε την επόμενη φορά!

---