Μήπως είδατε τον Χαττόρι Χάνζο;

Έχετε ακούσει την ιστορία του φαντάσματος της Γιοτσούγια (四谷); Δεκάδες ταινίες έχουν βγει με αναφορές σε αυτή τη δημοφιλή λαϊκή ιστορία, η οποία εκτυλίσσεται στην ομώνυμη γειτονιά του Τόκυο, κοντά στα ανάκτορα-ξενώνα της Ακασάκα. Εκεί γύρω, ανάμεσα στα σπίτια βρίσκεται ο βουδιστικός ναός Σαϊνέντζι (西念寺), του οποίου η ιστορία συνδέεται άρρηκτα με τον θρυλικό νίντζα-σαμουράι Χαττόρι Χάνζο (服部半蔵).

Για να φτάσεις στο ναό περνάς από Σοκάκια
Ο θυρεός των Τοκουγκάβα στην πύλη του ναού
Η είσοδος του ναού Σαϊνέντζι

Στο δυτικό κόσμο, ο Χάνζο είναι γνωστός από ταινίες και παιχνίδια (όπως το kill bill και το samurai showdown) ως το αρχέτυπο των νίντζα και δεξιοτέχνης του σπαθιού. Στην Ιαπωνία όμως, είναι γνωστός ως σαμουράι στην υπηρεσία του μεγαλύτερου σογκούν, του Τοκουγκάβα Ιεγιάσου (徳川家康). Το κανονικό του όνομα είναι Χαττόρι Μασανάρι (服部正成) και η γέννηση του τοποθετείται γύρω το 1542. Ήταν ένας από τους 16 πολεμάρχους (徳川十六神将 Τοκουγκάβα τζιού-ρόκου σινσιό, οι 16 θεοί-στρατηγοί του Τοκουγκάβα) που στήριξαν τον Ιεγιάσου στην προσπάθειά του να ενοποιήσει την Ιαπωνία. Ο Χάνζο ήταν τόσο φοβερός και τρομερός στην πολεμική τακτική που του δόθηκε το παρατσούκλι Όνι Χάνζο (鬼半蔵), δηλαδή δαίμονας Χάνζο. Αν και στη δύση κυριαρχεί έντονα η εντύπωση ότι ο Χάνζο ήταν ο αρχηγός των νίντζα της Ίγκα, δεν υπάρχουν ιστορικά δεδομένα για κάτι τέτοιο. Ιστορικά, ως στρατηγός του Τοκουγκάβα, φαίνεται να ήταν ένας σαμουράι που ηγούνταν πρώτος στην επίθεση, δίνοντας έμφαση στη χρήση πολεμικών τεχνών και με το δόρυ ως όπλο. Παρόλα αυτά υπάρχουν κάποιες καταγραφές που αναφέρουν τη σχέση του Χάνζο για μυστικές αποστολές με ανθρώπους από την Ίγκα και την Κόγκα (άλλο ένα βασίλειο των Νίντζα στο σημερινό νομό Σίγκα).

Βιβλία Σιούιντσο για σφραγίδες και φυλαχτά με νίντζα

Η οικογένεια του Χάνζο καταγόταν από την επαρχία Ίγκα, στο σημερινό νομό Μίε. Όταν ήταν παιδί, οι γονείς του τον εμπιστεύτηκαν στο ναό Νταϊτζούτζι, στην πόλη Οκαζάκι, κοντά στη σημερινή Ναγκόγια. Παράτησε το ναό και άρχισε να συμμετέχει σε διάφορες μάχες μαζί με στρατεύματα του Ιεγιάσου. Σε ηλικία 16 χρονών συμμετείχε στην επίθεση στο κάστρο Καμινογκότζιο (上ノ郷城) και τότε εικάζεται ότι ο Ιεγιάσου το προσέφερε ένα ποτήρι σάκε (δηλαδή δέθηκαν με δεσμούς φιλίας και πίστης) αλλά και ένα δόρυ. Ήταν το πρωτοπαλίκαρο, το πρώτο δόρυ (一番槍 ιτσιμπάν νο γιάρι) στις μάχες του Ανεγκάβα και του Μικάτα-γκαχάρα. Μάλιστα, μετά από τη δεύτερη μάχη, ο Ιεγιάσου τον κάλεσε στα ανάκτορα του Χαμαμάτσου, όπου του έδωσε άλλο ένα δόρυ και ένα λόχο από 150 άντρες της Ίγκα. Για τη συμμετοχή του στην πολιορκία του κάστρου της Ονταβάρα (όπου εικάζεται ότι επίσης συμμετείχαν νίντζα), του έδωσε ένα φέουδο των 8.000 κόκου, δηλαδή ρύζι, πλούτο, για να συντηρεί στρατιώτες (με 10.000 κόκου γίνεσαι φεουδάρχης). Όταν ο Ιεγιάσου μετέφερε την έδρα του στο κάστρο του Έντο, ο Χάνζο ανέλαβε να φυλάει τη δυτική πύλη, η οποία ακόμα και σήμερα αποκαλείται Χανζόμον (半蔵門).

Τάφοι στο νεκροταφείο του Σαϊέντζι

Κάποια στιγμή, ο Ιεγιάσου υποπτεύθηκε ότι ο πρωτότοκος γιος του, ο Ματσουντάιρα Νομπουγιάσου (松平信康 – το αρχικό όνομα της φατρίας του Τοκουγκάβα ήταν Ματσουντάιρα), συνωμότησε εναντίον του με τη φατρία των Τακέντα. Ο Νομπουγιάσου πέρασε τα παιδικά του χρόνια ως όμηρος του φεουδάρχη Ιμαγκάβα, στη συνέχεια παντρεύτηκε την κόρη του Όντα Νομπουνάγκα και είχε υπό την εξουσία του το κάστρο του Οκαζάκι. Εικάζεται ότι η γυναίκα του Νομπουγιάσου, η Τοκουχίμε, και η πεθερά της, η Τσουκιγιάμα, δεν τα πήγαιναν πολύ καλά, οπότε η νύφη ρουφιάνεψε την πεθερά ως συνωμότρια. Ο Ιεγιάσου αποφάσισε να εκτελέσει τη συνωμότρια Τσουκιγιάμα και καθότι ο γιος του θα ήταν υπεύθυνος να εκδικηθεί το θάνατο της μάνας του, τον διέταξε σε τελετουργική αυτοκτονία και τον Χάνζο ως βοηθό του σε αυτήν. Ωστόσο, ο Χάνζο ήταν τόσα χρόνια στην υπηρεσία του Ιεγιάσου, ώστε γνώριζε τον Νομπουγιάσου από μικρό παιδί. Έβαλε τα κλάματα και έριξε το σπαθί του, αρνήθηκε αυτόν τον ρόλο, και τελικά ολοκλήρωσε το τελετουργικό ένας τρίτος. Μετά από κάποια χρόνια αποσύρθηκε από τον στρατό και την πολιτική και γύρισε στο ρόλο που είχε προταθεί γι αυτόν εξαρχής, έγινε βουδιστής μοναχός με το όνομα Σαϊνέν. Στα χρόνια αυτά θυμόταν έντονα τον Νομπουγιάσου και προσευχόταν για το πνεύμα του. Μάλιστα το 1593 έχτισε μία πέτρινη παγόδα ύψους 2.69 μέτρων στη μνήμη του Νομπουγιάσου. Κάποια στιγμή, ο Ιεγιάσου τον διέταξε να χτίσει έναν ναό αφιερωμένο σε όσους χάθηκαν στους πολέμους τους, αλλά ο Χάνζο πέθανε πριν προλάβει να το καταφέρει, το 1596.

Ταφικό μνημείο για τον Νομπουγιάσου
Ο τάφος του Χάνζο
Ο τάφος του Χάνζο για κάποιο περίεργο λόγο βρίσκεται δίπλα στο δρόμο για το πάρκινγκ

Ο ναός Σαϊνέντζι ιδρύθηκε μετά το θάνατο του Χάνζο στο Κοτζιμάτσι, την περιοχή που βρίσκεται σήμερα το ξενοδοχείο New Otani (το μέρος με έναν από τους πιο καλαίσθητους κήπους στην καρδιά του Τόκυο). Στο πλάι έχει έναν μικρό νεκροταφείο, όπως συνηθίζεται με τους βουδιστικούς ναούς. Εκεί τάφηκε ο Χάνζο και τοποθετήθηκε το ταφικό μνημείο του Νομπουγιάσου. Εκατό χρόνια μετά, γύρω στο 1634, ο ναός μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση, προκειμένου να ολοκληρωθούν έργα σχετικά με την εξωτερική τάφρο του κάστρου του Έντο. Ο σημερινός ναός είναι σχετικά μικρός αλλά επιβλητικός στο εσωτερικό. Αν και κάηκε το 1945 κατά τους βομβαρδισμούς του Τόκυο στο τέλος του ΒΠΠ, ξαναχτίστηκε στην αρχική του μορφή με ένα επιπλέον χώρο και ξύλινο διάκοσμο που μεταφέρθηκαν από το κάστρο Οτάκι, την έδρα του Ταντακάτσου Χόντα (ενός από τους 4 ουράνιους βασιλείς του Τοκουγκάβα 徳川四天王) στο γειτονικό νομό Τσίμπα.

Ξέρουμε λοιπόν ότι ο Ιεγιάσου χάρισε στον Χάνζο τουλάχιστον ένα δόρυ. Ένα τέτοιο δόρυ υπάρχει στο ναό και φυλάσσεται ως απτή πολιτιστική κληρονομιά του δήμου Σιντζούκου. Το σημερινό μήκος του δόρατος είναι περίπου 258 εκ., έχει βάρος 7.5 κιλά και διάμετρο λαβής περίπου 5 εκ (μπορείτε να δείτε εδώ τον ιερέα να το κρατά, λέει ότι το πραγματικό μήκος ήταν περίπου 60 εκατοστά μακρύτερο). Στον μεγάλο σεισμό Ανσέι, το 1855, καταστράφηκαν περίπου 30 εκατοστά από τη μεταλλική λόγχη του δόρατος. Κατά τους βομβαρδισμούς του ΒΠΠ, ο τότε ιερέας προσπάθησε να σώσει το δόρυ, αλλά καταστράφηκαν περίπου 150 εκατοστά από τη λαβή. Ωστόσο, επειδή το εσωτερικό της λαβής ήταν μεταλλικό, έχει διατηρηθεί παρά τη ζημιά. Ρώτησα την υπεύθυνη του ναού πώς γινόταν να χρησιμοποιεί στη μάχη ο Χάνζο κάτι τόσο μεγάλο και βαρύ και μου είπε ότι είναι πιθανόν να ήταν περισσότερο διακοσμητικό δώρο, παρά πρακτικό όπλο. Το 1988 ντύσανε όλο το δόρυ με σιλικόνη για να προστατευτεί από περαιτέρω ζημιά. Σε αυτό το σημείο, να τονίσω ότι ενώ το δόρυ στα ιαπωνικά λέγεται yari (槍) και τον Μασανάρι τον φωνάζαν Χάνζο, το όνομα γιάρι νο χάνζο 槍半蔵 αναφέρεται σε έναν άλλον από τους 16 στρατηγούς του Ιεγιάσου, τον Γουατανάμπε Μοριτσούνα. Επάνω από το δόρυ υπάρχει ένα ζωγραφισμένο πανί με τον Ιεγιάσου και τους 16 στρατηγούς του.

Το δωμάτιο που μεταφέρθηκε από το κάστρο Οτάκι στο οποίο εκτίθεται το δόρυ του Χάνζο
Γκοσουίν που γράφει Δαίμονας Χάνζο
Το δόρυ του Χάνζο με άνθρωπο για κλίμακα

Ο ναός πρέπει να είναι αρκετά δημοφιλής σε ξένους τουρίστες, γιατί έχουν τοποθετήσει ταμπέλες και αυτοκόλλητα μηνύματα στα αγγλικά. Επειδή χρησιμοποιείται κανονικά για θρησκευτικούς σκοπούς, όταν το κυρίως δωμάτιο έχει κάποια λειτουργία, δεν μπορείς να επισκεφτείς το εσωτερικό και το δόρυ. Εμπνευσμένα από τη θεματολογία των νίντζα, τα βιβλιαράκια σούιντσο και τα φυλαχτά ομαμόρι έχουν επάνω ζωγραφιές με νίντζα σε στυλ μάνγκα. Έφυγα παίρνοντας μαζί μου μία σφραγίδα με το όνομα του Χάνζο ως “Δαίμονας Χάνζο” και τον θυρεό του με κόκκινο μελάνι.

Αυτή ήταν λοιπόν η ιστορία του Χάνζο. Πώς σας φάνηκε; Πολύ κοντά στο ναό είναι το πανεπιστήμιο Σοφία, το πάρκο Μέιτζι και ο καλυτερότερος κήπος ξενοδοχείου του Τόκιο, το Νιχόν Τέιεν (日本庭園) του ξενοδοχείου New Otani. Θα σας περιγράψω το τελευταίο σε επόμενο άρθρο. Τα λέμε!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: